Belarus’ta yeni̇ şi̇rketi̇ni̇zi̇n kuruluş şartlari

Belarus’ta yeni̇ şi̇rketi̇ni̇zi̇n kuruluş şartlari

BELARUS, DÜNYA BANKASI’NIN ‘IŞ YAPMA KOLAYLIĞI’ SIRALAMASINDAKI KONUMUNU HER SENE BÜYÜTÜYOR. BUNUN NEDENLERINDEN BIRI DE YENI IŞLETMELERIN TESCILI ILE ILGILI IŞLEMLERIN BASITLEŞTIRILMESIDIR. BELARUS’TA BIR IŞLETME KURMAK ZOR DEĞIL, SADECE BAZI DETAYLARI BILMEK GEREKIYOR.

Belarus’ta yeni bir şirket kurmak sadece birkaç gün alır, sizden yalnızca temel hukuksal prosedürleri yerine getirmeniz istenir. Bu yasal prosedürler bağımsız çalışan veya hukuk hizmetleri veren uzman firmaların yardımıyla yapılabilir. Hukuki hizmet veren bir şirketin de mutlaka bir lisansa veya avukatlık yapabilmesi için özel izne sahip olması gerektiğine dikkatinizi çekmek istiyorum.

Belarus’ta bir şirket kaydı oluşturmadan önce, yatırımcılar, kurucular listesi ve kurucuların birey veya tüzel kişi olarak hareket edeceği konusunda karar verilmelidir. (Kayıt için gerekli belgeler paketi buna bağlıdır.) Kurucular, şirketin kurulmasına karar verir ve yazılı olarak bunu onaylar.

Kayıt sürecinin ilk adımı, kuracağınız şirket unvanının onaydan geçmesidir. Belarus’ta, karışıklığı önlemek için her firmanın farklı unvana sahip olduğu Tüzel Kişilerin ve Bireysel Girişimcilerin Birleşik Devlet Sicili faaliyet göstermektedir. Şirketinizin yapacağı faaliyetlerin doğasını yansıtacak ve onu ünlü bir marka haline getirecek olan isim seçme sürecinde, bu unvana sahip bir tüzel kişinin mevcut olup olmadığını kontrol etmeniz gerekiyor. Bunu egr.gov.by adresinden kontrol edebilirsiniz. Şirketin unvanında kullanılacak kelime seçimlerinde bazı kısıtlamalar olduğunu unutmayın. Mesela üstünlük sıfatlarını («En Iyi Şirket»), ulusal veya devlet aidiyetini gösteren sıfatları («Belarus Firması») ve bazı diğer kelimeleri kullanamazsınız.

Unvanınız özgün olup bu şartlara uyum sağladığı takdirde Minsk Belediye Yürütme Komitesi’nde (adres: Svobody Meydanı, 8) ya da şirketinizin kayıt yerine göre başka bir kayıt makamında, tüzel kişinin adı konulu bir onay anlaşması imzalamanız gerekir. Ilgili dilekçe formlarını da oradan ücretsiz olarak alabilirsiniz. Bir ziyaretinizde iki ay geçerli bir belge alabilirsiniz. Bu süre zarfında bir şirket kurmayı tamamlayamadıysanız, şirket unvanı onaylama prosedürünü yeniden başlatmanız gerekmektedir.

Belarus’ta şirket kurmak için birçok kurumsal ve yasal biçim mevcuttur. Belli bir biçimin seçimi, faaliyetin kapsamına ve istikametine, ayrıca kurucuların sayısına bağlıdır. Şimdi en yaygın formlardan biri olan Limited Şirketi’ni (Limited Liability Company) örnek alarak, bir şirket oluşturma sürecini ele alalım.

Unvan onayını aldıktan sonra, Ltd.Şt.’nin gelecekteki yerini belirlemek için (birkaç katılımcı varsa) genel kurulun toplantısını düzenlemek gereklidir. Kolaylaştırma ilkesi geçerli olduğundan mülk sahibinin hukuki adresini resmileştirmek için garanti mektubu yazmasına gerek kalmadı. Ardından, kurucular arasındaki ilişkiyi, çalışma usulünü, kar dağıtımını kısacası gelecekteki faaliyetlerin taraflarını belirleyen bir belge olan şirketin tüzüğünü hazırlamak gerekir. Kurucular, Ltd.Şt.’nin sermayesinin miktarını tespit etmelidir. Şunu da söylemek gerekir ki Belarus’ta sermaye konusunda alt ya da üst sınır uygulanmamaktadır. Şirketin sermayesi hem para hem de mülkle oluşturulabilir, fakat mülkle oluşturulan kısım yetkili uzmanlar tarafından değerlendirilerek genel sermayenin yarısını aşmamalıdır.

Tüzük, şirket kurucuları tarafından onaylandıktan ve Ltd.Şt.’nin yürütme ve kontrol organları belirlendikten sonra, kurucular şirketin tescili için kayıt makamına başvurabilirler. Bunun için kurucuların statüsünü teyit eden belgelerin birkaç kopyasının önceden hazırlanması gereklidir. Kurucu yabancı gerçek kişi ise, ona kendi pasaportunun Rusça ya da Belarusçaya çevrilmiş ve Belarus noterliğinde tasdikli kopyaları lazım olacaktır (Bu işleme bir daha geri dönmemek için en az beş kopya hazırlayın). Kurucu yabancı tüzel kişi ise, firmanın tescilli bulunduğu ülkenin ticaret sicilinden alınan belgelerin en az iki yasallaştırılmış (apostilli) kopyası gerekecek. Ayrıca bu belgeleri Rusça ya da Belarusçaya tercüme ettirip tercümanın imzasını Belarus noterliğinde onaylatmak gerekiyor.

Ayrıca, şirketin tescili için bir başvuru formu doldurmanız gerekmektedir. (Formu egr.gov.by adresinden indirebilirsiniz). Başvuruda, diğer bilgilerle beraber, Ulusal Faaliyet Ekonomik Sınıflandırması uyarınca önerilen faaliyetlerden birinin belirtilmesi gerekmektedir. (Beş haneli kod). Ltd.Şt.’nin kurucularının, dökümanlarda attıkları imzalardan ve kayıt için gönderilen belgelerde verilen bilgilerin doğruluğundan emin olması gerekir. Ayrıca kurucuların iflas ve tasfiye sürecinde veya yerine getirilmemiş hukuki yükümlülükleri (örneğin, geri ödenmemiş krediler veya yerine getirilmemiş borç ödetme mahkeme kararı) olan başka bir şirketin sahibi veya müdürü olmamaları gerektiğini bilmesi gerekir. Bu bilgiler, yeni şirketin kaydı sırasında kontrol edilmemektedir, kurucuların başvuruları, kanunların ve alacaklıların karşısında temiz olduklarını onayladıkları anlamına gelir. Bu çok önemli bir noktadır, çünkü eğer böyle bir bilgi yeni şirketiniz faaliyetteyken ortaya çıkarsa, eski şirketlerin eski borçları yeni şirketin üzerine kalabilir. Dahası, bir şirket, kurucuların sunduğu yanlış bilgilere veya hileli belgelere dayanarak tescil edilirse, sonradan tescil ve tüm faaliyetleri geçersiz ilan edilerek gelirlerin devlet tarafından tahsili söz konusu olmaktadır.

Kurulan Ltd.Şt.’nin tüzüğü, kurucuların imzaları ve elektronik kopyası ile iki nüsha halinde kayıt merciine gönderilir. Tüzüğün noter tarafından tasdikli olması gerekli değildir. Kurucular, kayıt başvurusunu tescil sırasında, kayıt merciinin yetkili bir memurunun huzurunda imzalarlar. Kurucular üçten fazla ise, başvurularını bir kişiye imzalatabilirler.

Belgelere devlet kayıt ücretinin ödendiğini gösteren orijinal bir belge daha ilave edilir.

Ltd.Şt.’nin kayıt süresi, belgelerin kayıt merciine teslim edildiği gündür. Kayıt merciinin yetkili memuru, Tüzel Kişilerin ve Bireysel Girişimcilerin Birleşik Devlet Siciline Ltd.Şt.’nin tescil kaydını yapar. Ltd.Şt.’nin tüzüğünün ilk sayfasının sol üst köşesine bir damga vurur. Damganın içine Ltd.Şt.’nin sicildeki numarası, tescil tarihi ve kayıt yapan memurun imzası yazılır. Ltd.Şt.’nin tüzüğünün bir nüshası başvuru sahibine verilir, ikinci nüshası ise kayıt merciinde şirkete ait dosyada saklanacaktır. Ltd.Şt. devlet tescili sertifikası ertesi gün verilir. Bu sertifikayla beraber artık şirketin mührünü sipariş edebilir, daha sonra banka hesaplarını açabilir ve ekonomik faaliyetleri tam olarak gösterebilirsiniz.

Kayıt mercii, «tek başvuru» ilkesine dayanarak, Ltd. Şt.’nizi vergi, istatistik kurumlarında, sosyal koruma fonunda ve sigorta kurumu olan Belgosstrakh’da kayıt ettirir.

Ltd.Şt. devlet tescilini aldıktan beş gün sonra, kayıt mercii, Belarus Cumhuriyeti Vergi ve Tahsis Bakanlığı Müfettişliği’nde, Sosyal Koruma Fonu’nda (emekli fonu), Belgosstrakh’da ve istatistik kurumlarında kayıt olduğuna dair sertifikaları verir.

Bankada bir hesap açtırmak için devlet siciline dair damgalı Ltd.Şt.’nin tüzüğünün kopyası; tescil sertifikasının kopyası; müdür atanmasına ait kurul toplantısının protokolünün kopyası; müdür ve muhasebeci atama sözleşmeleri ya da emirlerinin veya ilgili hizmetlerin sunulacağını öngören sözleşmelerin kopyaları sağlanmalıdır. Banka kartı, bankanın yetkili bir çalışanı tarafından onaylanır. Yanınızda mührü, pasaportlarınızı ve orijinal belgeleri bulundurmanız gereklidir.

Hesapların açılması, banka tarafından açılış gününde vergi dairesine bildirilir.

Şirket faaliyetlerini başlatmak için, müdür dışında, bir baş muhasebeci işe alınmalı veya muhasebe hizmetleri için bir dış kaynak firması ile hizmet sunma sözleşmesi imzalanmalıdır. Vergi Müfettişliği, Belarus mevzuatı uyarınca iş prosedürlerini ve özelliklerini bilen Belaruslu muhasebecileri veya muhasebe şirketlerini çalıştırmayı öneriyor. Örneğin, birçok Türk yatırımcısı için, Türkiye’de uygulanan sistemin tersine iş sahibinin kendi isteği üzerine şirketinin hesabından öylesine para çekememesi şaşırtıcı gelebilir. Burada, işletmenin parasının dağıtımı yalnızca yasanın şartlarına uygun olarak yapılır. Hesaptan parayı ancak şu durumlarda çekebilirsiniz: Tedarikçilere ödeme yapmak için (kısıtlı olarak), maaşları ödemek için, ekonomik ihtiyaçlar için ve kuruculara temettü ödemek için. Ayrıca temettü ödemeleri, gelir vergisinin (genel kar vergisi) hesaplanması ve ödenmesinden sonra ve işbu para için gelir (kişisel) vergisinin ödenmesiyle gerçekleştirilebilir.

Tescil sertifikasının alınmasından sonraki on gün içinde, vergi, istatistik kurumlarına, sosyal koruma fonuna ve sigorta kurumu olan Belgosstrakh’a şirket, şirket müdürü, baş muhasebeci, bordro şartları vb. bilgileri sunmak gereklidir. Vergi dairesine ve sosyal koruma fonuna belgelerin onaylanmış kopyalarını (tüm listeyi müfettişinizi telefondan arayarak öğrenebilirsiniz) sunmak gerekirken Belgosstrah’da bilgi mektubu yeterli olacaktır.

Ayrıca, tescil sertifikasının alınmasından itibaren 10 gün içinde Belblankavı d kurumundan muhasebe denetim kontrolü defteri, şikayet ve dilek defteri satın almak ve işbu defterlerden sorumluları tayin etmek gerekir (Bu defterlerin doldurulma şeklini ve düzenini size muhasebeciniz söyleyecek.)

Işte Ltd.Şt.’nin kurulması ve tescili tamamlanmıştır!